Onderzoek naar hardvochtige effecten op burgers binnen sociale zekerheid

Naar aanleiding van een motie van Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt deden Panteia, Muzus, VU Amsterdam en Hogeschool Utrecht in opdracht van ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoek naar hardvochtige effecten op burgers binnen de sociale zekerheid. De onderzoekende partijen laten zien waar het knelt in wet- en regelgeving en uitvoering, en schetsen oplossingsrichtingen. Het rapport is nu openbaar gemaakt.

Foto door Steve Buissinne via Pixabay

Er gaat veel goed in Nederlandse sociale zekerheidsstelsel, zo meldt onderzoeks- en adviesbureau Panteia over het rapport. Toch bestaan binnen wetten uitgevoerd door UWV, de Participatiewet, de Toeslagenwet en de uitbetaling van het pgb door de SVB diverse structurele knelpunten die onder omstandigheden kunnen leiden tot het ontstaan van hardvochtige effecten voor burgers. Dit zijn vaak knelpunten die niet ‘eenvoudig’ met maatwerk opgelost kunnen worden.

In het onderzoek worden 3 clusters van knelpunten onderscheiden die onder bepaalde omstandigheden tot hardvochtige effecten kunnen leiden:

  1. Toegang en hoogte uitkeringen: wet- en regelgeving is complex voor uitvoerders en burgers.
  2. Verplichtingen en sanctionering: onrealistisch mensbeeld, strenge wet- en regelgeving met beperkte afwijkingsmogelijkheden die onvoldoende worden benut.
  3. Samenloop (conflicterende) wet- en regelgeving: onvoorziene situatie en gebrekkige (keten)samenwerking.

Kabinet aan zet
Bewustzijn van de nauwe verwevenheid tussen (totstandkoming van) wet- en regelgeving, de sturingsrelatie, en uitvoering is essentieel om het ontstaan van hardvochtige effecten terug te dringen en te voorkomen. Het kabinet, de Tweede Kamer, het departement en uitvoering zijn daarom samen aan zet om tot verbetering te komen.

Open communicatie
Een doelgerichte feedbackloop op alle niveaus is hierbij noodzakelijk. Dit geldt ook voor het organiseren van structurele ontmoetingen tussen uitvoering, beleid en politiek op alle overheidsdomeinen. Directe en open communicatie tussen uitvoering, beleid en politiek is een noodzakelijke voorwaarde om wederzijds begrip en samenwerking te verbeteren.

Lees hier het hele rapport en bekijk hier het analysekader. Ook Ieder(in), koepelorganisatie voor mensen met een beperking of chronische ziekte, zal het kabinet vragen actie te ondernemen op basis van de conclusies van het onderzoek.

Meer lezen over financiële kwesties en instrumenten wanneer je een beperking hebt? Neem een voordelig abonnement op Support Magazine via onderstaande knop.

(Bron: Panteia)

Geef een reactie