Stel je werkt bij een bedrijf en op je vrije dag sla je de krant open en je leest dat bij jouw toko honderden werknemers een verkeerd salaris hebben ontvangen. Op dat moment is het nog niet duidelijk of de werknemers te veel of te weinig hebben gekregen. Het is ook niet duidelijk of de werknemers die te veel hebben gehad, dit terug moeten gaan betalen. Deze situatie blijft maanden en maanden voortbestaan. De medewerkers van personeel en organisatie hebben ook geen idee of jij één van diegenen bent die mogelijk terug moet gaan betalen. Je hebt dus geen idee of je daarna je huur nog kunt dragen of dat je misschien toeslagen terug moet betalen.
Stel je zo’n situatie eens voor. Niet erg realistisch zou je dan gelijk zeggen. Wettelijk gezien mag je mensen immers niet op deze manier in onzekerheid laten, er zijn contracten getekend en meestal is er een cao waaraan het bedrijf zich dient te houden.
Grillen
Maar zodra je chronisch ziek bent of een beperking hebt waardoor je niet (fulltime) kunt werken, dan ben je overgeleverd aan de grillen van een overheidsinstantie. In dit geval het UWV. Er bestaat al het verdriet om niet volledig aan de arbeidsmarkt deel te kunnen nemen, plus dat je de financiële lasten ervaart die arbeidsongeschiktheid met zich meebrengt. Hierbovenop komt de onzekerheid: moet je je uitkering misschien terugbetalen? Of krijg je wellicht extra geld? En wat betekent dit dan voor de toeslagen die je hebt ontvangen? Een onzekerheid die duurt en duurt en waar voorlopig geen eind aan lijkt te komen.
Vertrouwen
Onzekerheid zit voor veel mensen die een uitkering van het UWV ontvangen sowieso al ingebakken. Als ondernemer (met een WIA) ontmoet ik veel mensen die geen eigen onderneming durven starten uit angst hun uitkering kwijt te raken, of om er financieel op achteruit te gaan zodra ze inkomsten verwerven. De huidige toestand bij het UWV zorgt er niet bepaald voor dat mensen vertrouwen kunnen stellen in een goede afloop.
De oplossing?
Anemarie van Gaal stelde in een column in de Telegraaf een nieuw stelsel voor met een vaste uitkering waarbij je kunt gaan werken zonder dat dit van invloed is op je uitkering. Nee, zodat je er daadwerkelijk op vooruitgaat! Dan hoeven er ook geen ingewikkelde berekeningen plaats te vinden, die de gemiddelde UWV-medewerker boven de pet gaan. Je betaalt wat meer belasting en krijgt minder toeslagen, zodat het voor het rijk ook nog eens te dragen is. Wie in Den Haag pakt deze handschoen op?
Marianne Nijnuis
Marianne werkte als arts, beleidsmedewerker en directeur. Als Rollende Redenaar geeft ze momenteel lezingen, workshops en advies over de ongekende kracht van een beperking.
Deze column komt uit Support Magazine nummer 1 van 2025.