Hoe werkt de aansturing van een prothese en welke soorten zijn er?

Een prothese is een hulpmiddel dat een lichaamsdeel gedeeltelijk vervangt en helpt bij bewegen of dagelijkse handelingen. Denk bijvoorbeeld aan lopen bij een beenprothese en dingen oppakken bij een armprothese.

Er bestaan grofweg vier soorten prothesen:

• Cosmetische prothesen. Zijn vooral bedoeld om eruit te zien als een arm of been.
• Mechanische prothese. Werken met kabels, banden of lichaamsbewegingen.
• Myo-elektrische prothesen. Gebruiken spiersignalen om bewegingen aan te sturen.
• Bionische prothesen. Dit zijn geavanceerde prothesen met sensoren, motoren en soms kunstmatige intelligentie die bewegingen nauwkeuriger kunnen uitvoeren.

Daarbij kunnen prothesen uit verschillende materialen bestaan en meestal uit een combinatie van materialen, afhankelijk van het doel en het gebruik. Bijvoorbeeld:

• Carbon: gemaakt van koolstofvezel (carbon). Dat materiaal is licht, sterk en veerkrachtig.
• Titanium: sterk, licht en goed bestand tegen roest. Wordt veel gebruikt in verbindingsdelen en frames.
• Aluminium: licht materiaal dat vaak wordt toegepast in eenvoudigere of lichtere prothesen.
• Kunststoffen en siliconen: gebruikt voor kokers, afwerking en onderdelen die comfortabel op de huid moeten aansluiten.

Tip. Lees ook het interview met Sophie-Anne Onland over haar beenprothese.

Hoe werkt de aansturing van een prothese?

• Cosmetisch. Een cosmetische prothese is vooral bedoeld voor het uiterlijk en heeft meestal geen actieve bediening. Sommige modellen kunnen vaak wel (beperkt) meebewegen met het lichaam.
• Mechanisch. Bij mechanische prothesen zorgt beweging van schouders, armen of andere spieren ervoor dat de prothese beweegt, bijvoorbeeld via kabels of een harnas.
• Elektrisch. Myo-elektrische prothesen werken met elektrische signalen uit spieren. Sensoren in de prothese meten deze signalen en zetten ze om in bewegingen, zoals het openen van een hand.
• Bionisch. Bionische prothesen gaan nog een stap verder. Deze systemen combineren spiersignalen met sensoren, motoren en soms microprocessors die bewegingen zo natuurlijk mogelijk laten verlopen. Sommige modellen kunnen meerdere bewegingen herkennen en zich aanpassen aan de manier van lopen of bewegen.

Meer lezen

Benieuwd naar meer? Lees bijvoorbeeld het interview met astronaut John McFall, die tijdens een paraboolvlucht ontdekte dat zijn computergestuurde beenprothese opnieuw gekalibreerd moest worden.