De Brit John McFall (44) is de eerste persoon met een handicap die goedgekeurd is voor een ruimtemissie naar het internationale ruimtestation ISS. Maar dat betekent niet dat hij ook meteen de ruimte in gaat.
‘Goedgekeurd voor een ruimtemissie’, wat betekent dat nou concreet? Wat het in elk geval níet betekent, is dat de in het Zuid-Engelse Frimley geboren chirurg morgen meteen de ruimte in wordt geschoten, of dat hij deel gaat uitmaken van de eerstvolgende missie naar het ruimtestation ISS.
Het afronden van de haalbaarheidsstudie van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA én de medische goedkeuring door dezelfde organisatie betekenen alleen dat iemand met een fysieke handicap geschikt kan zijn voor een ruimtemissie. Mocht John McFall werkelijk geselecteerd worden voor een langdurige missie in het ISS, dan zal hij op dat moment deel gaan nemen aan de daadwerkelijke ruimtetraining.
Beenprothese
De afgelopen jaren doorliep McFall een intensief trainingsprogramma, dat bestond uit onder andere theoretische lessen, psychologische training, stralingsfysica, biologie en fysieke oefeningen. Ook een winteroverlevingstraining om voorbereid te zijn op noodsituaties maakte deel uit van het programma. Er werd uitgebreid getest of zijn beenprothese geen hinder kon gaan vormen tijdens een ruimtemissie.
Je moet geen ‘para’ toevoegen aan alles wat iemand met een handicap doet. Daarmee houd je mensen met een handicap apart.
McFall gebruikt die prothese omdat op 19-jarige leeftijd zijn rechteronderbeen geamputeerd moest worden na een motorongeluk. In de jaren erna zette hij zijn sportieve leven voort. Als atleet deed hij dat op een dusdanig hoog niveau dat hij in 2008 derde werd op de 100 meter tijdens de Paralympische Spelen in Beijing.
Baanbrekend
Met de selectie voor het ruimtevaartprogramma van ESA hoopt McFall vooral deuren voor anderen te openen. “Natuurlijk ben ik trots op mezelf”, erkent hij. “Maar meer nog ben ik trots op de mentaliteitsverandering die hierdoor in gang wordt gezet. Het is geweldig dat we met de haalbaarheidsstudie hebben aangetoond dat een handicap geen belemmering hoeft te zijn voor deelname aan een ruimtemissie. Dit is een grote stap voor de inclusiviteit van de ruimtevaartwereld. Het verandert de perceptie van wat mensen met een handicap kunnen bereiken. En het bewijst dat je altijd je dromen moet blijven najagen.”
Ideale kandidaat
Voor McFall begon die ruimtedroom in 2021, toen ESA op zoek ging naar een zogenaamde parastronaut: iemand met een fysieke beperking die geschikt zou kunnen zijn voor ruimtemissies. Het doel van de studie die ESA startte, was om technische, operationele en logistieke uitdagingen te herkennen en op te lossen, zodat in de toekomst meer mensen met een fysieke handicap toegang kunnen krijgen tot de ruimtevaart.
“Een collega-chirurg stuurde me de vacature en zei dat dat wel iets voor mij was”, blikt McFall terug. “Het enige dat ik op dat moment dacht, was: het zou geweldig zijn om de ruimte in te gaan. Meer niet.” Na strenge medische en psychologische tests en uitgebreide studies naar de invloed van diverse handicaps op ruimtereizen bleek McFall met zijn medische kennis en zijn ervaring met een prothese de ideale kandidaat. In 2022 begon hij met het selectietraject.
Het kán
Wanneer hij de ruimte ingaat? Als het aan de Brit ligt, gebeurt dat in de komende jaren. Maar officieel is het niet eens zeker dat hij ooit de vlucht naar het internationale ruimtestation ISS zal maken. “We hebben nu aangetoond dat het kán”, legt hij uit. “We hebben nu de data die bewijzen dat het mogelijk is om met een handicap een ruimtemissie te doen. We kunnen niet meer zeggen ‘het kan niet’, maar wel: ‘we weten dat het kan, het is alleen nog nooit gedaan.’ Ik hoop dan ook dat er in de komende jaren een astronaut met een handicap naar het ISS gaat. Of ik dat ben? Dat hoop ik.”
Liever geen 'para'
Wat zou het voor hem betekenen als hij de eerste parastronaut ooit wordt? “Dat was een leuke term om aandacht voor het hele project te krijgen”, zegt McFall kritisch. “Maar liefst wil ik daar zo snel mogelijk vanaf. Want: wat ís een parastronaut? Ik ben toch ook geen parachirurg? Ik ben een chirurg! En ik ben een vader van drie kinderen; geen parapapa. Je moet geen ‘para’ toevoegen aan alles wat iemand met een handicap doet. Daarmee houd je mensen met een handicap apart. Als ik ooit de ruimte inga, ben ik een astronaut als ieder ander. Juist dat hebben we met deze studie aan willen tonen: als iemand met een handicap de ruimte in gaat, kan hij of zij hetzelfde als ieder ander die astronaut is.”
