Disabled Rebels: inclusie bij klimaatprotesten

26 juni 2025 - Lauri Giepmans
Eeke Anne de Ruig e.a.
Thijmen Sturkenboom (39) trotseert liever het waterkanon bij een demonstratie, dan dat hij aan de zijlijn blijft staan. Zelfs op de dag van het interview was het spannend of hij beschikbaar zou zijn. “Ik heb vandaag een Extinction Rebellion-protest tegen fossiele subsidies. Als ik gearresteerd word, ga ik de afspraak niet halen.” Dit interview uit Support magazine lees je nu op de site!

Gelukkig werd Thijmen Sturkenboom niet gearresteerd tijdens de actie van Extinction Rebellion (XR) en kan hij later die dag zijn passie met ons delen. “Afgelopen anderhalf jaar ben ik betrokken geweest bij zo’n dertig demonstraties”, vertelt hij. “Soms zijn het er twee in één week, bijvoorbeeld tijdens de A12-blokkade tegen fossiele subsidies, in september 2023. En soms is er weken niks. Rustdagen en tijd voor hobby’s en andere dingen zijn voor mij essentieel om dit vol te kunnen houden. Ik kan niet zoals de gezonde rebellen vijf dagen achter elkaar protesteren.”

Thijmen Sturkenboom, lid van de Disabled Rebels-groep van Extinction Rebellion. Thijmen Sturkenboom, lid van de Disabled Rebels-groep van Extinction Rebellion. (© Eeke Anne de Ruig e.a.)

Toch gaat hij soms door, terwijl hij eigenlijk zou moeten rusten. “Zo brak ik de avond voor een actie mijn elleboog en had ik hechtingen in mijn knie. Maar ik ging tóch. Als rolstoelgebruiker vind ik het belangrijk om mensen met een beperking te vertegenwoordigen.”

Ongelijke behandeling

Tijdens de A12-blokkades in 2023 werd het Thijmen duidelijk dat de politie anders omging met rebellen die een zichtbare beperking hebben. “Zodra het waterkanon tevoorschijn kwam, werd iedereen met een rolstoel, rollator of krukken apart gezet. We werden dus niet als volwaardig rebel gezien. Dat ik in een rolstoel zit, betekent echter niet dat ik niet high risk mag protesteren. Wie weet kan de persoon naast mij minder goed tegen het waterkanon dan ik. Omdat mijn beperking zichtbaar is, werd ik anders behandeld.”

Daar is hij terecht verontwaardigd over. “Mensen met een beperking zijn juist degenen die moeten demonstreren. Bij klimaatrampen zoals overstromingen of voedseltekorten zijn wij het meest kwetsbaar. Als er iemand reden heeft om tegen de opwarming van de aarde te strijden, dan zijn het de Disabled Rebels wel.”

Prinsjesdag 2023: Het keerpunt

Op Prinsjesdag 2023 kwam het keerpunt. Tijdens Disabled Dinsdag voerden Thijmen en anderen actie voor gelijke behandeling tijdens protesten. “Een groep mensen lijmde zich vast om mijn rolstoel met de boodschap: ‘Behandel Disabled Rebels gelijk’.”

Na deze actie veranderde de houding van de politie enigszins. “We werden eindelijk behandeld als volwaardige rebellen. De keuze of wij high risk konden protesteren, werd aan ons overgelaten, zoals het hoort. Maar toch, mede omdat validisme bij protesthandhaving zo tastbaar is, ga ik tegenwoordig minder vaak in mijn rolstoel en neem ik een krukje mee. Ik merk dat ik dan anders behandeld word.”

Thijmen Sturkenboom, lid van de Disabled Rebels-groep van Extinction Rebellion. Thijmen Sturkenboom, lid van de Disabled Rebels-groep van Extinction Rebellion. (© Eeke Anne de Ruig e.a.)

Zelfzorg tijdens protesten

Thijmen moet ook andere aanpassingen doen tijdens het protesteren. “Ik werk altijd mee bij arrestaties, om te voorkomen dat ze me verkeerd optillen. Als ik gezond was, had ik misschien meer weerstand geboden, maar nu trekken ze zo een arm uit de kom.”

Daarnaast plant hij meer rust voor en na protesten en bereidt hij zich grondig voor. “Ik neem altijd hulpmiddelen, braces en tape mee. Bij een protest krijg ik meestal meerdere buddy’s die me helpen en beschermen.”

Toegankelijkheid

Extinction Rebellion heeft een speciale Disabled Rebels-groep, zij dragen bij aan de planning van acties. “We bespreken afstanden, rolstoeltoegankelijkheid en de duur van acties. We proberen een balans te vinden waarbij de actie impact heeft en toegankelijk is voor zoveel mogelijk mensen.”

Thijmen prijst de rebellen van XR voor hun inzet. “Een mooi voorbeeld daarvan is toen we in Amsterdam stonden met 83 duizend mensen en ik in mijn rolstoel niks kon zien in die mensenmassa. Toen hebben ze me op een boot gezet met een megafoon. Een paar seconden later stond ik door die megafoon duizenden mensen toe te schreeuwen. Dat deed echt iets met me.”

Drijfveer

“Ik wil straks terug kunnen kijken en kunnen zeggen dat ik geprobeerd heb iets te doen tegen de klimaatcrisis. Ik snap niet hoe andere mensen dit niet doen. Het liefst onderneem ook ik andere dingen, maar ik vind dat we het aan onze toekomstige generaties verschuldigd zijn om ons hiervoor in te zetten. Daarnaast accepteert XR mij zoals ik ben, inclusief beperking, en geeft een voorbeeld van hoe er met mensen met een beperking zou moeten worden omgegaan.”

Boodschap

Thijmen’s boodschap aan de lezers van Support Magazine is duidelijk: “Vind een doel waar je echt voor wil gaan en laat niemand je vertellen dat het niet kan. Eén dag impact maken en daar zes dagen van moeten bijkomen, is waardevoller dan zeven dagen niets doen. Geestelijke energie is net zo belangrijk als lichamelijke, en iedereen laadt die anders op; de een gaat breien en de ander blokkeert een snelweg.”

Dit artikel verscheen eerder in Support Magazine editie 5 van 2024.

Altijd op de hoogte blijven?

Lauri Giepmans

Lauri Giepmans schrijft om de status quo uit te dagen. In interviews laat ze graag de diverse realiteit van leven met een beperking zien. Op het snijvlak van seksualiteit en disability gaat met verschillende partijen en natuurlijk mensen met een beperking in gesprek over toegankelijkheid, inclusie en taboes. 

Bekijk meer van Lauri Giepmans