Ties Klok is de eerste ‘gametherapeut’ van Nederland. Als kinderfysiotherapeut heeft hij zich gespecialiseerd in aangepast gamen. Hij ziet dat gameproducenten steeds meer aandacht hebben voor inclusie.
Ties Klok (1990) is zelf een fervent gamer. “Het is een heerlijke manier om even uit de huidige wereld te stappen. Het is voor mij hetzelfde als een boek lezen of een tv-serie kijken, alleen heb je bij het gamen invloed op het verhaal dat verteld wordt.”
Alleen filmpjes kijken
Als kinderfysiotherapeut viel het hem op dat de kinderen die bij hem langskwamen wel naar filmpjes van games keken, maar niet zelf gameden. “Toen ik vroeg waarom ze dat niet deden, vertelden ze dat ze dat niet konden. Mijn nekharen gingen overeind. Want gamen kan juist zoveel bijdragen aan je leven, zeker als je een handicap hebt. En niet alleen om online nieuwe vrienden te leren kennen. Wanneer je in een rolstoel zit, is het fijn als je via een game vrij door een wereld kan lopen. Online heb je zelf de controle, ook als je normaal gesproken afhankelijk bent van anderen. En je kunt bijvoorbeeld gelijkwaardig voetbal spelen met je zoon of een vriend.”
Expert aangepast gamen
Ties is zich in het aangepast gamen gaan verdiepen. Wat bleek? Er was in Nederland nog niemand binnen de revalidatiezorg die zich met gamen bezighield. Sinds 2019 is hij dé expert aangepast gamen in Nederland, of liever: de ‘gametherapeut’. “Expert aangepast gamen vond ik toch niet zo lekker bekken”, aldus de enthousiaste fysiotherapeut.
Revalidatieartsen vroegen nooit of patiënten wilden gamen.
Inclusie in games
De laatste jaren ziet Ties dat gamesoftware-ontwikkelaars niet alleen aandacht hebben voor diversiteit, maar ook voor inclusie. “Als je online tegen anderen speelt, heb je weinig mogelijkheden in de software. Maar als dat niet het geval is, kan je steeds meer aanpassen in het spel. Zo kan je het tempo vijftig procent lager instellen, of hulp krijgen bij het richten. Ook bestaat er een optie eenhandig gamen. Nog niet alle spellen bieden die mogelijkheden, maar hoe nieuwer het spel, hoe meer er gedacht is aan toegankelijkheid.”
Aangepaste consoles
Steeds meer merken brengen ook aangepaste consoles op de markt. Maar wie denkt dat alleen mensen met een handicap daar gebruik van maken, heeft het mis. Sterker nog, binnen de esport, waarbij je gamet in georganiseerd competitieverband, is het eerder gewoon dat gamers hun console aanpassen. Ties: “Ik heb een hele set opties die je aan je controller kunt toevoegen, maar dat komt uit de reguliere gamewereld.”
Toch zit zo’n extra console soms in de weg. “We liepen er soms tegenaan dat er op de rolstoel al een joystick zat op de plek waar we die voor de game wilden plaatsen. We zaten heel moeilijk te doen om daaromheen te werken, tot we dachten: kunnen we niet de joystick van de rolstoel zélf gebruiken?” Via Keep On Gaming heeft Ties het voor elkaar gekregen dat je nu met de besturing van je eigen rolstoel kan gamen. “We hebben een apparaatje gemaakt dat je maar een keer hoeft in te stellen en daarna alleen maar op de rolstoel hoeft aan te sluiten.”
Spraakbesturing en hersensignalen
Wat Ties wil uitdragen is dat iedereen kan gamen. Ook als je je lichaam niet kunt gebruiken. Zo is er steeds meer mogelijk met spraakbesturing, en je kunt ook met hersensignalen gamen. Thies: “Er bestaat een apparaatje dat je op je hoofd plaatst zodat je met hersensignalen kan gamen. Neuralink, van Elon Musk, heeft zelfs een chip in het hoofd van een man geplaatst, die daardoor met zijn gedachten een computer kan bedienen. De man heeft meteen acht uur lang gegamed. Deze technologie staat nog in de kinderschoenen.”
Ontwikkelingen in oogbesturing
De gamewereld kijkt ondertussen met argusogen naar oogbesturing. Ties: "De ontwikkeling daarvan gaat snel. Er is een verhaal van iemand die een spel als Diablo alleen met zijn ogen heeft uitgespeeld. Als je dat met twee handen doet, is dat al lastig. Daarnaast kun je ook Minecraft met alleen je ogen spelen.
Online heb je zelf de controle.
"De vorderingen in de oogbesturing gaan zelfs zo hard dat de gamewereld besloten heeft de software daarvoor niet toe te laten bij schietspellen of andere spellen waarin je moet mikken. Want richt je met je ogen, dan ben je zomaar een paar honderdste seconden sneller dan wanneer je een muis moet bewegen. Dat is het verschil tussen tot de wereldtop behoren of een gemiddelde speler zijn. De angst is dat mensen zonder handicap ook gebruik gaan maken van oogbesturing en daardoor te goed worden. Voor mensen met een handicap die oogbesturing echt nodig hebben, is het daarom niet mogelijk op competitief niveau met dit soort spellen mee te doen."
In het kort
Wie: Ties Klok (1990)
Werk: sinds 2014 kinderfysiotherapeut bij revalidatiecentrum Klimmendaal.
Specialisatie: lid van het Tech Advies Team van Klimmendaal, dat adviseert over technologische innovaties in de zorg. Sinds 2019 is Ties gespecialiseerd in aangepast gamen.
Bijnaam: de gametherapeut
Ook beginnen? Ties kan je o.a. helpen om te kijken welke console voor jou het meest geschikt is. Spullen in huis? Dan adviseert Ties om eens een kijkje te nemen op hiperks.com.
